Speciaal: Ryan O'Connell's grappige queer-comedy

Special is een korte Netflix-comedyserie van Ryan O'Connell. De serie liep twee seizoenen: 2019 en 2021. Het is nog steeds op Netflix te zien. Deze serie verdient opnieuw aandacht.

Het verhaal

Ryan Hayes is een homo man met spasticiteit in de twintig. Hij zit vast. Hij woont bij zijn moeder. Hij heeft nooit seks gehad. Hij heeft nauwelijks geleefd. Een klein ongeluk verandert alles. Ryan besluit zijn verhaal opnieuw te schrijven.

O'Connell baseerde de serie op zijn eigen boek I'm Special: And Other Lies We Tell Ourselves. Hij schreef elke aflevering zelf. Hij speelt ook de hoofdrol. Het resultaat is diepgaande en consistent ongemakkelijk.

Karen Pittman speelt Ryan's moeder Karen. Jessica Hecht speelt zijn baas Olivia. Punam Patel speelt zijn beste vriendin Kim. De cast is klein maar krachtig.

Regisseur Anna Dokoza filmde meerdere afleveringen. Elke aflevering duurt amper vijftien minuten. Die kortheid is opzettelijk. En het werkt.

Wat goed werkt

O'Connell schrijft Ryan niet als held of slachtoffer. Ryan is grappig, zelfzuchtig, waanvoorstellingen en soms wreed. Dat is zeldzaam in homo-televisie. De meeste homo-hoofdpersonen worden sympathiek geschreven. Ryan is echt.

De comedy is droog en snel. De dialogen verklaren zichzelf niet. O'Connell vertrouwt het publiek. Dat voelt respectvol.

Karen Pittman is uitstekend. Haar spel in seizoen twee is rustig verscheurend. Ze geeft de serie emotionele diepgang zonder martelaar te worden.

De serie behandelt handicap zonder ervan een les te maken. Ryan's spasticiteit bepaalt zijn leven. Maar het bepaalt niet de moraal van de serie. Dit verschil is erg belangrijk.

IndieWire noemde de serie "een van de eerlijkste comedyseries op televisie". The Guardian prees O'Connell's weigering om zichzelf goed af te schilderen. Beide opmerkingen kloppen nog steeds.

Wie houdt van series die homo-identiteit in volwassen leven plaatsen, vindt Special naast Tip Toe eerlijk en waardevol.

Wat minder goed werkt

Seizoen één is sterker dan seizoen twee. De eerste acht afleveringen voelen precieus aan. Seizoen twee wordt soms te voorzichtig. Sommige verhaallijnen krijgen te makkelijk afloop.

Het vijftien-minuten-format is meestal sterk. Maar bijfiguren voelen onderontwikkeld. Kim van Patel is charmant maar nooit volledig gerealiseerd. Ze verdient meer schermtijd.

Seizoen twee heeft ook toon-inconsistenties. Sommige afleveringen zijn licht. Andere zoeken echte gevoeligheid. De verschuiving is niet altijd verdiend. Best werkt het als beide registers samengaan.

Netflix annuleerde de serie na seizoen twee zonder aankondiging. Die stilte zei genoeg. Jammer voor zo'n originele serie.

Voor wie

Deze serie is voor kijkers die homo-televisie willen zonder zelfvoldaanheid. Ook voor wie Heartstopper te zacht vond. Niet omdat die serie slecht is, maar voor iets ruwer.

Kijk ook als je handicaprepresentatie wilt die mensen echt als menselijk behandelt. Die combinatie—homo en gehandicapt, eerlijk en grappig—is nog zeldzaam op televisie.

Beide seizoenen van Special staan op Netflix. Totaal kijken duurt minder dan vier uur. Er is geen excuus om dit niet te zien.

Special is geen comfortabele serie. Dat hoeft ook niet. O'Connell maakte iets kleins, precieus en echt origineel. Dat het vroeg eindigde is jammer. Maar wat er is, is meer dan je tijd waard.