8 LGBTQ+ atleten om in het oog te houden op de Gemenebestspelen 2026

De Gemenebestspelen 2026 in Glasgow worden een groot sportevenement. Meer dan 5.000 atleten uit meer dan 70 landen doen mee. Onder hen zijn openlijk LGBTQ+ sporters. Ze komen uit landen met heel verschillende politieke klimaten. Sommige landen strafelen nog homo-relaties. Anderen doen voor het eerst openbaar uit. Deze lijst toont acht atleten die je moet volgen. Niet alleen vanwege hun prestaties, maar ook vanwege de context ervan.

Waarom de Gemenebestspelen belangrijk zijn voor LGBTQ+ zichtbaarheid

Het Gemenebest heeft 56 lidstaten. Volgens mensenrechtenorganisatie Stonewall hebben er ongeveer 35 nog wetten tegen homosexualiteit. Veel van deze wetten stammen uit koloniale tijden. Meer informatie vind je in ons artikel over 7 landen met anti-LGBTQ+ wetten uit koloniale tijden.

Dit maakt de Spelen ingewikkeld. Een atleet uit Jamaica of Ghana die openlijk homo of biseksueel is, loopt echt risico. Zichtbaarheid in deze context is politiek, of de atleet dat wil of niet.

De Internationale Raad van Gemenebestspelen introduceerde in 2022 een antidiscriminatiebeleid. Dit verbiedt discriminatie op basis van seksuele geaardheid. De handhaving blijft echter beperkt. Geen gaststad is ooit buitengesloten door anti-LGBTQ+ wetten.

De acht atleten

1. Tom Daley (Engeland, Schoonspringen)

Daley is de bekendste LGBTQ+ atleet in Gemenebestsporten. Hij won goud in Birmingham 2022. Nu 31, spreekt hij regelmatig over zichtbaarheid. Hij kwam in 2013 uit als homo en is nu een belangrijk pleitbezorger. In Glasgow springt hij van het 10-meterplatform. Met of zonder medaille: zijn aanwezigheid vraagt aandacht.

2. Imogen Grant (Schotland, Roeien)

Grant won goud op de Olympische Spelen 2021 bij het vrouwendubbel-skiff. Ze is biseksueel en praat daar openhartig over. Als Schotse atleet thuis in Glasgow krijgt ze veel steun. Grant vertegenwoordigt atleten voor wie uit-zijn gewoon is. Dat normaliseert iets belangrijks.

3. Raven Saunders (USA, Atletiek — waarnemend land)

De VS doet bij sommige sporten als waarnemend land mee. Saunders stoot kogelgewicht en is non-binair en openlijk queer. Ze wonnen zilver op Tokio 2020. Hun deelname vraagt aandacht voor het gat tussen prestatie en rechten.

4. Casey Dellacqua (Australië, kandidaat vlaggendrager)

Dellacqua is een voormalig tennisser. Haar naam komt ter sprake voor de ceremonieën van Australië. Ze was een van de eerste Australische atleten die over een gezin met haar partner sprak. Ze is een belangrijk voorbeeld voor jonge atleten.

5. Laurel Hubbard (Nieuw-Zeeland, Gewichtheffen)

Hubbard is een transvrouw gewichthefster die op de Olympische Spelen aantraden — de eerste openlijk transatleet op dat niveau. Dit veroorzaakte veel discussie. Wereldsportfederaties hebben daarna beperkingen ingesteld. Of Hubbard in Glasgow meedoet, hangt af van die regels. Dit laat zien hoe beleid achterblijft op de werkelijkheid.

6. Gus Kenworthy (Canada, Freestyle skiën)

Kenworthy is een Olympisch zilvermedailleur die in 2015 uitkwam. Hij verhuisde van de USA naar Canada. Freestyle skiën is geen traditionele Gemenebestessport. Maar Kenworthy is zeer zichtbaar in queer sportjournalistiek. Bij evenementen in Glasgow zou hij kunnen verschijnen.

7. Nicola Adams (Engeland, Boksen — gepensioneerd, erfenis)

Adams stopte in 2021, maar haar impact op LGBTQ+ zichtbaarheid is duurzaam. Ze is biseksueel en won twee Olympische gouden medailles. Ze was de eerste vrouw die een Olympische boxtitel won. Adams sprak over homofobe reacties vroeg in haar carrière.

8. Een naamloze atleet uit een land dat homo's straft

Deze ingang blijft bewust naamloos. Op bijna elke Gemenebestspelen zijn atleten uit landen waar homo-zijn illegaal is. Ze zijn privé uit naar teamgenoten en coaches, maar niet publiek. Hun aanwezigheid helpt niet echt. Ze lopen echt risico.

Wat Glasgow 2026 kan betekenen

Gasteden worden steeds vaker drukpunten voor LGBTQ+ advocacy. Birmingham 2022 zag protest en vering in gelijke mate. Glasgow heeft een sterke geschiedenis met LGBTQ+ inclusie. Schotland voerde homohuwelijken in 2014 in. De stad heeft actieve organisaties en een Pride-evenement.

Maar de Spelen worden niet alleen door steden gehost. Ze worden gehost door een federatie met landen waar queer atleten in gevaar zijn. Openlijke LGBTQ+ deelnemers maken de Spelen niet automatisch veiliger. Maar ze maken ze wel zichtbaar.

Zichtbaarheid in sport is belangrijk als in muziek of film. Jonge mensen willen zich vertegenwoordigd zien op het hoogste niveau. Dan verandert wat mogelijk lijkt. Meer over dit onderwerp vind je in ons artikel over 10 LGBTQ+ muzikanten die muziekgeschiedenis veranderden.

Glasgow 2026 zal de tegenstellingen in de Gemenebeststructuur niet oplossen. Maar het vertelt ons, zoals elk evenement, waar de wereld staat. En waar nog niet.